Zapiekanka z Placu Nowego

Okrąglak, charakterystyczna okrągła budowla na kazimierskim Placu Nowym, od dziesięcioleci jest stałym elementem krakowskiego życia nocnego. Zbudowany w latach 1899-1900 jako hala targowa, przeszedł przez różne przeobrażenia — od rytualnej ubojni drobiu w latach 20. XX wieku po centrum drobnego handlu po II wojnie światowej. Dziś znany jest głównie jako epicentrum krakowskiego szaleństwa na zapiekanki, z wijącymi się wokół kolejkami głodnych gości. Ale jaka jest historia tego ulubionego fast foodu i jego nieoczekiwanego kolejnego rozdziału?

Okrąglak, nie tylko kolejka

Niemal okrągły kształt Okrąglaka i dwunastoboczny plan kondygnacji czynią go charakterystycznym punktem orientacyjnym na Placu Nowym. Pierwotnie zbudowany w latach 1899-1900 jako hala targowa, szybko zyskał dodatkowe funkcje. W 1927 roku część budynku przekształcono w rytualną ubojnię drobiu, co pokazuje jego uniwersalne przeznaczenie.

W czasie niemieckiej okupacji Krakowa ubojnię zlikwidowano, a Okrąglak popadł w zapomnienie. Ale koniec wojny przyniósł odrodzenie drobnego handlu, a w latach 90. wokół obwodu zaczęły pojawiać się okienka gastronomiczne, co zapowiadało jego przyszłą rolę.

Czym jest zapiekanka

Zapiekanka to kwintesencja polskiego fast foodu — tania, syta przekąska na późną noc, której początki sięgają lat 70., po zakupie przez Polskę francuskiej licencji na produkcję bagietek. Podstawa jest prosta: przepołowiona bagietka z różnymi dodatkami, zapieczona i opieczona w piecu z otwartym paleniskiem.

Choć istnieją różne wariacje, klasyczna krakowska zapiekanka często ma bazę z pieczarek i sera, uzupełnioną dodatkami jak szynka, krewetki czy warzywa. Powstała w ten sposób kanapka to sycący i tani posiłek, idealny na nocną przekąskę.

Dlaczego Plac Nowy stał się placem zapiekanek

Związek Placu Nowego z zapiekankami ma korzenie w targowej tradycji tego miejsca i budowie okienek gastronomicznych wokół Okrąglaka. Jako od dawna istniejące centrum handlowe, Plac Nowy miał infrastrukturę i ruch pieszy mogący wesprzeć rozwijającą się scenę kulinarną. Dodanie okienek gastronomicznych w latach 90. było naturalną ewolucją, zapewniając wygodną i tanią opcję dla nocnych smakoszy.

Z czasem Plac Nowy stał się synonimem zapiekanek, a okienka Okrąglaka miejscem, gdzie można dostać najsłynniejszą krakowską uliczną przekąskę, przyciągającą głodnych studentów, weekendowych imprezowiczów i przechodzących turystów.

Jak funkcjonuje plac w ciągu tygodnia. Plac Nowy to codzienny targ z różnymi straganami i sprzedawcami ustawionymi wokół Okrąglaka. Plac działa codziennie, a w sobotę rano rozkłada się na nim pchli targ — od ubrań z drugiej ręki po sprzęty sprzed pół wieku.

Co turysta powinien wiedzieć przed zamówieniem. Zamawiając zapiekankę w Okrąglaku, spodziewaj się standardowej formy: przepołowionej bagietki z różnymi dodatkami, zapieczonej i opieczonej. Choć pieczarki i ser to popularna baza, wiele okienek oferuje dodatki jak szynka, krewetki czy warzywa.

I pamiętaj, czym to jest: fast foodem. Liczy się szybkość i sytość, nie wyrafinowany smak.