Czym wolno palić w domu i dlaczego to pilnowane

Pytanie „czym mogę palić u siebie w domu" ma dziś odpowiedź zależną od adresu. Poza przepisami krajowymi obowiązują uchwały antysmogowe przyjmowane przez sejmiki województw, a te potrafią różnić się między województwami, a nawet wyznaczać ostrzejsze zasady dla wybranego miasta. W Krakowie zakres ograniczeń jest najszerszy w kraju.

Trzy poziomy przepisów

Poziom pierwszy: krajowy zakaz spalania odpadów. Nie zależy od gminy, dotyczy wszystkich i obejmuje śmieci, tworzywa, opony, drewno malowane i impregnowane, meble płytowe, tekstylia.

Poziom drugi: wymagania dla urządzeń grzewczych. Nowe kotły i miejscowe ogrzewacze wprowadzane do sprzedaży muszą spełniać określone normy emisji i sprawności, a uchwały antysmogowe wyznaczają terminy wymiany urządzeń starych, pozaklasowych.

Poziom trzeci: uchwała antysmogowa danego województwa, która może zakazywać konkretnych paliw — węgla i drewna o wysokiej wilgotności, mułów i flotokoncentratów — albo, jak w Krakowie, stosowania paliw stałych w ogóle.

Jak sprawdzić, co obowiązuje u ciebie

Dwa źródła wystarczą. Strona urzędu marszałkowskiego województwa, gdzie publikowana jest treść uchwały antysmogowej wraz z zakresem i terminami. Oraz strona własnej gminy, bo gmina prowadzi programy dofinansowania wymiany źródła ciepła i zna lokalne wyjątki.

Warto zrobić to przed zakupem urządzenia, a nie po. Kominek lub kocioł kupiony bez sprawdzenia lokalnych ograniczeń bywa urządzeniem, którego nie wolno uruchomić w danym miejscu.

Kontrola i kary

Kontrolę prowadzą straż miejska oraz upoważnieni pracownicy urzędu, mają prawo wejść na teren posesji i obejrzeć urządzenie oraz skład paliwa. W razie wątpliwości pobiera się próbkę popiołu do badania laboratoryjnego — analiza pokazuje spalanie odpadów nawet wtedy, gdy w piecu nic już nie ma.

Sankcją jest mandat, a w sprawach kierowanych do sądu grzywna w wysokości ustalanej przez sąd. Osobną konsekwencją jest utrata dofinansowania i konieczność jego zwrotu, jeśli właściciel korzystał z programu wymiany pieca.

Co zrobić, jeśli sąsiad pali odpadami

Zgłoszenie kieruje się do straży miejskiej lub do urzędu gminy, najlepiej w trakcie zdarzenia, bo kontrola ma sens wtedy, gdy piec pracuje. Przydaje się opis: adres, godzina, kolor i zapach dymu, jak często się to powtarza. Zgłoszenie może być anonimowe.

Jeśli musisz palić drewnem

Tam, gdzie drewno jest dopuszczone, różnica między dymem a ciepłem sprowadza się do wilgotności i sposobu rozpalania. Drewno sezonowane co najmniej dwa lata, przechowywane pod dachem i w przewiewie, rozpalane od góry, pali się jasnym płomieniem i prawie bez dymu. Drewno świeże oddaje energię na odparowanie wody, kopci i zasmoli komin.

To jedyna część tematu, która nie zmienia się z uchwałami: mokre paliwo jest droższe w eksploatacji i brudniejsze niezależnie od tego, co pozwala prawo.